İyi İnsanları İtmek konusu birçok isanın yaşadığı bir durum. Herkes zaman zaman “Karşıma hiç iyi biri çıkmıyor” ya da “İyi niyetli birisini hiç görmüyorum” gibi cümleler kurar. İlişkilerde sürekli aynı döngüyü yaşar, sağlıklı ilişki kurmaya çalıştığımızı düşünürüz. Ancak asıl ironi şudur: bize iyi davranan, değer veren, sevgisini gösteren birini tanıdığımızda, içimizden bir ses “Bu bana fazla” der. Bu kişiyi neden iteriz? Cevap, genellikle kökleri derinlerde olan bir değersizlik hissi ve sevilmeye layık olmamak inancıdır.
Psikolojide bilinen bir gerçek vardır: insan zihni, tanıdık olana çekilir. Eğer geçmiş ilişkilerinizde (aile, arkadaşlık, eski partnerler) size değersiz hissettiren dinamikler varsa, beyniniz sevgiyi değil, acıyı “normal” olarak kaydeder. İlişkiyi sabote etme eğiliminizin altında bu yatar.
Birisi size şefkatle, ilgiyle ve saygıyla yaklaştığında, bu durum zihninizdeki “ilişki haritasına” uymaz. Tanımadığınız bu iyi duygu, size güvensiz ve tedirgin hissettirir. Oysa size kötü davranan, ilgisiz kalan veya sizi aşağılayan biri, size “tanıdık” geleceği için, onun yanında kalmaya meyilli olursunuz. Bu, İyi İnsanları İtmek için güçlü bir psikolojik tetikleyicidir.
“Ben sevilmeye layık değilim” inancı, genellikle bilinçaltımızda sessizce çalışır. Birisi size çiçek aldığında, özel bir hediye verdiğinde veya nedensiz yere iyilik yaptığında içinizden “Niye yaptı ki?” diye sorguluyorsanız, bu inancın sizde de olma ihtimali yüksektir.
Bu inanç, ilişkide kendini değersiz hissetmek ile doğrudan bağlantılıdır. Karşınızdaki kişi sizi olduğunuz gibi beğendiğini söylediğinde, içinizdeki ses “Nasıl yani? Ben bile kendimi o kadar beğenmiyorum” diye yanıt verir. İşte tam da bu noktada, reddedilme korkusu devreye girer. “O beni eninde sonunda terk edecek” diye düşünerek, reddedilmeyi kendiniz başlatır ve İyi İnsanları İtmek davranışıyla hayatınızdan çıkarırsınız. Bu, bir nevi korunma mekanizmasıdır.
Peki, bu ilişki kısır döngüsünden nasıl çıkılır? Sağlıklı ilişki korkusunu nasıl yeneriz? İşte adım adım bir rehber:
İlk adım, otomatik pilotta çalışan “kaçma” refleksinizi fark etmek ve durdurmaktır. Karşınızda size iyi davranan biri varsa, içinizdeki alarm seslerine rağmen bir an durun. “Bu bana fazla geliyor” hissini fark edin, ancak hemen tepki vermeyin. Bırakın, o insan size iyi davransın. Kendinize, iyiliği deneyimleme iznini verin.
İçinizdeki rahatsızlığı dürüstçe paylaşmak, ilişkiyi kurtarabilir. Karşınızdakine şöyle diyebilirsiniz: “Söylediklerin/gösterdiğin ilgi çok güzel ama biraz bana yabancı geliyor. Buna alışkın değilim ve biraz korkutuyor, ama aynı zamanda çok değerli hissediyorum.” Bu tür bir açıklık, sizi zayıf göstermez; tam tersine samimiyet ve olgunluk getirir.
Kendinizi sabote ederken bir an durup şu soruları kendinize sorun:
“Bana iyi gelen bir şeyi neden kaçırıyorum?”
“Lezzetli bir yemeğin başından neden kalkayım?”
“Değer görmekten neden vazgeçeyim?”
Bu sorular, otomatik sabotaj dürtünüzü kesintiye uğratarak mantıklı düşünmenizi sağlar.
Geçmişte sevgiyi yeterince deneyimlememiş olmanız, gelecekte de sevilmeye layık olmadığınız anlamına gelmez. Ayrıca da bunun ayrımına varamazsak ilişkiler İyi İnsanları İtmek davranışıyla sonuçlanır. Bu, öğrenilmiş bir inançtır ve değiştirilebilir. Her sabah aynaya bakıp “Ben sevilmeye layığım” demek gibi küçük olumlamalarla başlayın. Kendini sevme yolculuğu, dışarıdan gelen sevgiyi kabul etmenizin temelidir.
İyi İnsanları İtmek, tanıdık acıya sığınmanın bir sonucudur. Ancak bu döngü, farkındalık ve bilinçli çabayla kırılabilir. Unutmayın, siz sadece “siz” olduğunuz için değerlisiniz. Karşınızdaki kişi de muhtemelen tam da bu yüzden yanınızda.
Bir sonraki iyi insan karşınıza çıktığında, içinizdeki kaçış dürtüsünü fark edin, bir nefes alın ve iyi olanın yanında biraz daha kalmayı deneyin. Hayatınıza girmeye çalışan sevgiye, küçük de olsa bir şans verin. Bu şans, tüm ilişki dinamiklerinizi değiştirecek ilk ve en önemli adım olabilir.
Bu içerik, “ilişkide kendini değersiz hissetmek”, “sevilmeye layık olmamak” ve “sağlıklı ilişki korkusu” gibi duygularla başa çıkmak için psikolojik bir rehber olarak hazırlanmıştır. Kendi başınıza zorlandığınızı hissederseniz, bir psikologdan veya terapistten destek almak her zaman en sağlıklı yoldur. Bu şekilde İyi İnsanları İtmek davranışını kırın.
