Kumar bağımlılığı oldukça yoğun bir durumda. Kimse kumar bağımlısı olarak başlamıyor. Hiç kimse bir sabah uyanıp “Hayatımı kumarla mahvedeyim” demiyor. Her şey masum bir başlangıçla, şu sözlerle başlıyor: “Bir kere deneyeyim, ne olacak ki?”, “Sadece eğlencesine oynuyorum.”, “Kontrol bende, merak etme.”
Ardından bir bakıyorsunuz ki; kazanmıyorsunuz ama bırakamıyorsunuz da. Paranız, zamanınız ve huzurunuz gitmiş… Ancak içinizdeki bir ses hâlâ şunu fısıldıyor: “Hadi bir kez daha, bu son olsun.” Ve ardından da kumar siteleri ile ilgili araştırmalar yapıp oynamaya başlıyorlar. Hatta güvenilir kumar siteleri gibi araştırmalar oldukça artmış durumda.
Eğer bu cümleler size tanıdık geliyorsa ve kumar bağımlılığıyla uzun süredir mücadele ediyorsanız, bu yazı tam size göre. Çünkü anlatacaklarımız, kumar bağımlılığından kalıcı bir çıkışın kapısını aralamanıza yardımcı olacak gerçekçi adımları içeriyor.
Öncelikle şunu anlamak çok önemli: Kumar bağımlılığının en tehlikeli yanı para kaybetmek değildir. En tehlikeli yanı, beynin sürekli kazanacağını zannetmesidir. Beynimiz, şans oyunlarında mantıkla değil, ihtimallerle çalışır ve kumar, beynin en kolay kandırıldığı alanlardan biridir.
Bir kez, hatta küçük bir miktar da olsa kazandığınızda, beyin bunu bir işaret olarak kaydeder: “Demek ki oluyor. Tekrar olabilir.” Ancak gerçekte bu sistem tekrar kazanmanıza çoğu zaman izin vermez. Beyniniz ise kaybı değil, umudu hatırlar. Kazanacakmışsınız gibi hissettiren bu yanılsama, beynin yanlış alarm vermesine neden olur. İşte kumar bağımlılığı tam da bu noktada, “biraz daha beklersem olacak” hissiyle başlar.
Şaşırtıcı bir gerçeğin altını çizmek gerek: İnsanlar kumara genellikle para için bağımlı olmaz. Kumar, özünde parasal bir mesele değil, duygusal bir meseledir. Çoğu kişi kumarı stresi örtmek, yalnızlığı unutmak veya bir boşluk hissini bastırmak için kullanır. Kaybedilen sadece para değil, çoğu zaman öz saygı ve öz güvendir.
“Bu parayı geri alırsam her şey düzelecek” düşüncesi aslında, kaybedilen öz saygıyı ve “yenilgi” hissini onarma çabasıdır. Bu nedenle, kumar oynayan kişi aslında kumara değil, o an yaşadığı “kurtuluş hissi”ne bağımlı hale gelir. Dolayısıyla da insanı derin ve tehlikeli bir döngünün içine çeker.
Bu döngüyü yaşayan herkes tanır:
Tetikleyici: Önce bir kaygı, sıkışmışlık veya boşluk hissi gelir.
Dürtü: Akla “Bir şansımı daha deneyeyim”, “Belki bu sefer…” fikri düşer.
Oyun Anı: Oynamaya başlandığında adrenalin yükselir, zihin meşgul olur ve diğer her şey susar.
Kayıp ve Pişmanlık: Kayıp geldiğinde yoğun bir pişmanlık, utanç ve öfke duyulur.
Telafi Düşüncesi: Hemen arkasından “Kaybettiğimi geri almalıyım” düşüncesi belirir.
Asıl tehlikeli nokta burasıdır. Artık amaç kazanmak değil, “kaybetmemiş gibi hissetmek”tir. Bu düşünce, daha çok oynamaya, daha çok kaybetmeye ve utanç duygusunun katlanarak büyümesine yol açar. Kişi sonunda “Benim sorunum kumar” diye düşünür, ancak gerçek sorun başa çıkılamayan bu yoğun duygulardır.
Bir insan kumarı ne zaman bırakır? Yanıt basit değil, ancak şunu net söyleyebiliriz: İnsanlar kumarı parası bittiğinde değil, umudu bittiğinde bırakır. “Artık kurtuluş yok” veya “Bu aslında beni kurtarmıyor” dediği an, gerçek değişim başlar.
Bağımlılıktan kurtulmanın ilk adımı utanç değil, neyin eksik olduğunu fark etmektir. “Ben bununla tek başıma baş edemiyorum” diyebilmek, iyileşme yolculuğunun en önemli basamağıdır. Unutmayın, kumar oynadığı için kimse kötü, zayıf veya iradesiz bir insan değildir. Sadece bir çıkış yolu ararken yanlış bir kapıdan girmiştir.
Kurtuluş mümkün, ancak sistemli bir yaklaşım gerektirir. İşte atabileceğiniz somut adımlar:
Gizlemeyi Bırakın: Bu durumu güvendiğiniz birine anlatın – bir aile üyesi, arkadaş veya bir uzman. Yardım kabul etmek için onlara izin verin. Kumarın verdiği anlık haz, desteğin getirilerinden daha cazip gelebilir, ancak kalıcı bir tercih yapmak zorundasınız.
Tercih Yapın ve Sorumluluğu Alın: Değişim, sizin aktif tercihinizle başlar. Eğer bu yazıyı buraya kadar okuduysanız, bu sizin için bir anlam ifade ediyor demektir. Bırakma kararını verin ve bu kararın sorumluluğunu üstlenin. Bu zorlu ama özgürleştirici bir adımdır.
Fiziksel Bariyerler Oluşturun: Kumar oynadığınız uygulamaları, siteleri silin veya engelleyin. “Kontrol edebilirim” düşüncesine güvenmeyin. Önemli olan, kumar evreniyle temasınızı tamamen kesmektir.
Hayatınızı Sorgulayın: Hayal ettiğiniz hayatı mı yaşıyorsunuz? Kumar, hedeflerinizin ve hayallerinizin önüne geçti mi? Zamanınızı nasıl harcadığınızı objektif bir şekilde değerlendirin. Kendinize yeni bir rota belirleyin ve size değer veren, sizin de değer verdiğiniz insanlarla bağlarınızı güçlendirin.
Dürtüleri Yönlendirin: Kumar oynama isteği geldiğinde, bu enerjiyi başka bir kanala yönlendirin. Kısa bir yürüyüş, spor, bir arkadaşınızı aramak veya sevdiğiniz bir hobiye yönelmek etkili yöntemlerdir. Önemli olan, o dürtüyü harekete geçmeden önce farklı bir eyleme dönüştürmektir.
Unutmayın: Kumardan uzak durmak sadece irade işi değil, bir sistem işidir. Hayatınızda kuracağınız sağlıklı sistemler, bağımlılığın gücünü zayıflatır.
Hayatın size verebileceği en büyük kazanç, kaybettiğiniz parayı geri almak değildir. Siz, kumar olmadan da çok değerli ve sevilebilir bir insansınız. En büyük kazancınız, kendinizi ve hayatınızın kontrolünü geri kazanmak olacak.
“Ama borçlarım var” diye düşünebilirsiniz. Unutmayın, kumar borcu kapanır. Çalışarak, plan yaparak bu borçları kapatıp yeni bir sayfa açabilirsiniz. Ancak insan kendini kaybettiğinde, işler gerçekten zorlaşır.
Bugün, değişim için adım atmak isteyen herkes için bu satırları yazıyoruz. Kumar bağımlılığından kurtulma yolculuğu zorlu olabilir, ancak imkansız değildir. Kendinize ve yeni hayatınıza iyi bakın. İlk adımı atmak, en büyük adımdır.
